Nowości ze świata nauki

Na Politechnice Gdańskiej stanął najpotężniejszy komputer w Polsce i 9. pod względem wydajności w Europie. W uroczystości uruchomienia Galery wzięli udział m.in. Lech Wałęsa i prezes Intela Paul Otellini.

Moc obliczeniowa 7-tonowego komputera to 50 teraflopsów.

Superkomputer korzysta z 1344 czterordzeniowych Xeonów Intela. Tworzą one 336 węzłów, a każdy węzeł składa się z dwóch płyt głównych, na których umieszczono po dwa procesory. Całość umieszczono w 27 szafach połączonych siecią InfinoBand o przepustowości 20 Gb/s.

Galera ma do dyspozycji 5,3 terabajta pamięci operacyjnej i 107,5 TB przestrzeni dyskowej.

Superkomputer będzie wykorzystywany przede wszystkim do modelowania procesów zwijania białek oraz badań związanych z lotnictwem.

W poprzednim wpisie opisałem projekt budowy teleskopu LOFAR, dla którego właśnie znaleziono jeszcze jedno zastosowanie, a mianowicie poszukiwanie błysków radiowych pochodzących od wyparowujących czarnych dziur, które mogą być “owinięte” wokół dodatkowego wymiaru przestrzeni.

Wybitny fizyk teoretyk Stephen Hawking przewidywał, że czarne dziury wyparowują w procesie kwantowym, który zwany jest “parowaniem Hawkinga”, a przed całkowitym zniknięciem wybuchają w krótkim impulsie energii. Przewiduje się, że w czasie życia Wszechświata całkowicie wyparować mogły jedynie małe czarne dziury o masach rzędu mas asteroid. Takie czarne dziury mogły powstawać w dużych ilościach w pierwszej sekundzie Wielkiego Wybuchu, gdy cząstki elementarne zbijały się razem pod wpływem ogrmnych energii.

W swojej najnowszej pracy Michael Kavic i inni twierdzą, że takie czarne dziury parując mogą emitować promieniowanie, które jesteśmy w stanie wykryć za pomocą radioteleskopów. Warunkiem jednak jest istnienie we Wszechświecie dodatkowego wymiaru oprócz znanych nam trzech wymiarów przestrzennych i czasu. Dodatkowe wymiary są przewidywane przez teorie (np. teoria strun), które starają się zunifikować teorię grawitacji i mechanikę kwantową.

Jeśli istnieją dodatkowe wymiary, to czarne dziury owijałyby się wokół tych dodatkowych wymiarów, tworząc “czarne struny”. Można je wyobrazić sobie jako gumka nałożona na rurkę. Wyparowując czarna dziura stawałaby się zbyt mała, żeby oplatać ten dodatkowy wymiar i “pękałaby” przy udziale pulsu promieniowania elektromagnetycznego.

Gdyby udało się zaobserwować tego typu impuls promieniowania, można by obliczyć wielkość dodatkowego wymiaru. Miałoby to ogromne znaczenie dla modeli kosmologicznych Wszechświata.

źródło: astrofizyk.blogspot.com

Nanotechnologia, ciemna materia, walka z rakiem, ale i wpływ bogactwa na szczęście - to tematy badań, za które przyznano Europejskie Nagrody Naukowe - Nagrody Kartezjusza, Nagrody Marii Curie-Skłodowskiej oraz nagrody dla najlepszych europejskich popularyzatorów nauki; łączna ich pula wyniosła ponad 1,8 mln euro.

Trzy Nagrody Kartezjusza (w sumie 1,36 miliona euro) przyznano:

Projektowi VIRLIS - badaniom nad niebezpieczną bakterią Listeria, która przenosi się głównie poprzez żywność. Projekt realizowało 8 zespołów pod kierownictwem prof. Pascale Cossart z Instytutu Pasteura.

Projektowi SYNNANOMOTORS, czyli pracom nad silnikami wielkości cząsteczek chemicznych (6 zespołów: kierownik - prof. David Leigh z Edynburga).

Projektowi EPICA - badaniom antarktycznych rdzeni lodowych, dzięki którym można prześledzić zmiany klimatu w ciągu ostatniego miliona lat (12 zespołów, kierownik - prof. Hubertus Fischer z Bremerhaven.

Nagroda Kartezjusza jest przyznawana za wybitne osiągnięcia naukowe, przy czym w projekt muszą być zaangażowane co najmniej 2 zespoły badawcze z dwóch różnych krajów Unii Europejskiej lub z kraju Unii Europejskiej i kraju stowarzyszonego. O nagrodę mogą ubiegać się wszystkie projekty, nie tylko finansowane przez Komisję Europejską, ze wszystkich dziedzin nauki, łącznie z naukami społeczno-ekonomicznymi.

Nagroda Kartezjusza ma promować badania w Europie i na świecie, stymulować wzrost zainteresowania wynikami naukowymi oraz kierować uwagę młodych ludzi na karierę naukową.

Nagrody dla popularyzatorów nauki (po 60 tys. euro) otrzymali: prof. Jean-Pierre Luminet (Francja), znakomity astrofizyk i kosmolog, autor popularyzatorskich książek i programów telewizyjnych; Delphine Grinberg (Francja), projektantka interaktywnych ekspozycji muzealnych i autorka bestsellerowych książek o doświadczeniach dla dzieci; Peter Leonard (W.Brytania) - autor programów telewizyjnych dla BBC.

Pięć nagród Marii Curie po 50 tys. euro otrzymali: dr Luisa Corrado (Włochy) za badania dotyczące zależności miedzy wzrostem gospodarczym a poziomem szczęścia; dr Batu Erman (Turcja) za wybitne osiągnięcia w dziedzinie badań nad limfocytami i możliwością ich wykorzystania w walce z rakiem; dr Andrea Ferrari (Włochy) - za badania nad ultracienkimi powłokami węgla; Robert Nichol (W. Brytania) za badania nad ciemną materią; Valerie O’Donnell (W. Brytania) za pracę o roli nadtlenków lipidów w reakcjach immunologicznych.

Grupa naukowców z Los Alamos, ośrodka znanego głównie z eksperymentów nad bronią atomową, wraz z kolegami z innych uczelni opracowała nową metodę obserwacji świata oczami muchy. Dzięki swoim odkryciom poszerszyli oni znacznie wiedzę o mechanizmie, w jakim zwierzęta postrzegają świat oraz o ich reakcjach na zmiany w środowisku. Badenia te pozwolą też być może znacząco zmienić sposób konstruowania przez informatyków tzw. sieci neuronowych, co może znacząco wspomóc prace nad rozwojem sztucznej inteligencji.

Aby zbadać zachowania much, badacze unieruchomili je na specjalnej platformie i podłączyli miniaturowe elektrody do neuronów odpowiadających za postrzeganie przez nie ruchu w otoczeniu. Dodatkowo umieścili urządzenie w środowiku przypominającym naturalne miejsce bytowania much, czyli w zalesionej okolicy. Następnie wprawili platformę w ruch naśladujący lot muchy unikającej drapieżnika lub goniącej innego owada. W ten sposób wymuszono na muchach obserwowanie przestrzeni w czasie ruchu podobnego do tego wykonywanego w stanie zagrożenia, a jednocześnie rozwiązno problem związany z instalacją okablowania na ciele owada.

Co ciekawe, podobne (choć oczywiście znacznie bardziej prymitywne) badania prowadzono już w… 1926 roku. Wtedy jednak niemożliwe było osiągnięcie tak wysokiej precyzji jak obecnie. Brakowało wystarczająco dokładnej aparatury pomiarowej, a dodatkowo urządzenia odtwarzające ruchy owada nie były wystarczająco dynamiczne.

Z łatwością można się domyślić, że podczas dynamicznego “lotu” reakcje neuronów były bardzo szybkie. Stwierdzono również, że przekazywane przez nie informacje mają charakter sygnału cyfrowego, tzn. składały się z serii bardzo szybkich impulsów oraz przerw między nimi, co odpowiada zerom i jedynkom w komputerowym kodzie binarnym.

W badanym przez nas systemie neurony odpowiadające za wykrywanie ruchu wysyłały bardzo krótkie i precyzyjne serie danych - tłumaczy fizyk Ilya Nemenman, jeden z autorów badań. Dodaje: Do tej pory zwykliśmy uważać, że wysyłane dane mają charakter znacznie bardziej przypadkowy. Tymczasem, ku naszemu zaskoczeniu, okazało się, że precyzja wysyłanych serii informacji jest co najmniej dziesięciokrotnie wyższa od opisywanej dotychczas.

Źródło: kopalniawiedzy.pl

W laboratorium Sun Microsystem powstał nowy superkomputer, który przyjemność użytkować mają naukowcy w Austin na Texas University. Nazywa się Ranger…

Ranger korzysta z 15 744 czterordzeniowych procesorów AMD. Wykorzystuje zatem 62 976 rdzeni. Został ponadto wyposażony w 123 terabajty pamięci RAM i 1,7 petabajta przestrzeni dyskowej.

Maksymalna wydajność maszyny wynosi 504 teraflopsy, czyli 504 biliony operacji zmiennoprzecinkowych na sekundę. Najpotężniejszy superkomputer na świecie, BlueGene/L, charakteryzuje się wydajnością rzędu 596 TFlops.

Projekt został dofinansowany przez Narodową Fundację Nauki, dzięki czemu mogą z niego korzystać naukowcy.

Ranger jest najpotężniejszą na świecie maszyną udostępnianą dla celów badawczych.

Maszyna powstała kosztem 30 milionów dolarów, a NSF wyda kolejne 29 milionów na jej utrzymanie. Do pracy Ranger potrzebuje 3 megawatów mocy: 2 megawaty zużywane są przez sam komputer, a 1 - przez jego system chłodzenia.

Microsoft wydał zaskakujące oświadczenie, z którego wynika, że firma chce radykalnie zmienić swoje podejście do kwestii otwartości i przejrzystości swoich produktów oraz do konkurowania ze środowiskiem Open Source.

Po wielu miesiącach opóźnienia firma Art Lebedev Studio rozpoczyna dostawy klawiatury Optimus Maximus. W ciągu kilku najbliższych dni urządzenie trafi do pierwszych klientów.